Natuurlijk bermbeheer

1 september 2020
Op 30 juni 2020 hebben burgemeester en wethouders het nieuwe bermbeheerplan vastgesteld. Het doel van het beheerplan is de biodiversiteit te vergroten door behoud en ontwikkeling van kruidenrijke bermen.

Het platform ‘Heel Drenthe Zoemt’ heeft ons gevraagd de bermen ecologisch te beheren. In 2019 is onderzocht welke plantensoorten voorkomen in de gemeentelijke bermen buiten de bebouwde kom en wat de ecologische kwaliteit is. Deze inventarisatie is de basis geweest voor het nieuwe bermbeheerplan.  

Beheer is niet voor alle bermen hetzelfde

De bermen in het buitengebied zijn opgedeeld in voedselrijke en voedselarme bermen en in bermen die  veel tot weinig kans hebben voor een goede ontwikkeling. Dit bepaalt het beheer per berm. De meest waardevolle bermen worden ecologisch beheerd. Soorten die in de waardevolle voedselrijke bermen voorkomen zijn onder andere duizendblad, rode klaver, gewoon biggenkruid, vertakte leeuwentand en scherpe boterbloem. Soorten van de waardevolle voedselarme bermen zijn zilverhaver, mannetjes ereprijs, stijve ogentroost, struikheide en klein vogelpootje.

Bij de minder waardevolle bermen met kans op een goede ontwikkeling is het beheer gericht op het verschralen van de bodem en het afnemen van de voedselrijkdom in de bodem. Na verloop van tijd kunnen deze bermen ook waardevol worden. 

Bij de bermen die geen kans hebben op een goede ontwikkeling wordt instandhoudingsbeheer toegepast. Het beheer is gericht op het behoud van de situatie qua bodem en begroeiing.

Maaiperioden en gefaseerd maaien

Afhankelijk van de voedselrijkdom van de bodem en of een berm waardevol is of minder waardevol is, maaien we 1 of 2 maal per jaar. We doen dit niet meer in juli, maar in mei en oktober/november. Hierdoor hebben de planten voldoende tijd om te bloeien en zaad te ontwikkelen. We maaien gefaseerd en voeren het maaisel af. We laten stroken langer zodat onder andere insecten hier hun voedsel kunnen vinden en kunnen schuilen. Doordat we het maaisel afvoeren wordt de bodem voedselarmer en gaan er meer kruiden groeien. 

Bermen belangrijk voor flora en fauna

In het buitengebied zijn de bermen het leefgebied en de verbinding tussen natuurgebieden voor vele insecten en kleine dieren. Het is daarom belangrijk dat het maaibeheer goed is afgestemd op het behoud en de ontwikkeling van de voorkomende kruidenrijke plantengroei.

Ambassadeur Icarusblauwtje

De dagvlinder het Icarusblauwtje is benoemd als ‘ambassadeur’ voor natuurlijk bermgbeheer. Als de berm bestaat uit veel soorten begroeiing en insecten, dan is deze vlinder veelvuldig te zien. Het Icarusblauwtje leeft bij kruidenrijke vegetaties, waaronder bermen, die verspreid door Drenthe voorkomen. Ook gebruikt de dagvlinder bermen om zich tussen gebieden te verplaatsen.

Aanpak exoten in gemeentelijke berm

Exoten zijn soorten die niet op eigen kracht maar door de mens in Nederland terecht zijn gekomen. Dat kan per ongeluk zijn, bijvoorbeeld doordat ze als verstekeling meereizen of opzettelijk door het verhandelen van exotische vijver- en tuinplanten. Een klein deel van de exoten voelt zich prima thuis in zijn nieuwe omgeving. Ze vestigen zich in onze natuur en groeien snel. Dit noemen we invasieve exoten.

Met name de Japanse duizendknoop en de reuzenberenklauw zijn soorten die makkelijk in de bermen uitbreiden. Wij pakken de reuzenbereklauw en Japanse duizendknoop aan door deze regelmatig te maaien. Hierdoor wordt de plant uitgeput en zal deze langzaamaan verdwijnen.

De Japanse duizendknoop is op andere plaatsen lastiger te verwijderen. We verwijderen de planten met de hand als ze overlast veroorzaken bij bouwwerken. In het groen zetten we schapen in om de plant te onderdrukken.

Naast de invasieve exoten zorgen ook het Jacobskruiskruid en de Akkerdistel voor overlast in agrarische percelen.  Deze planten verwijderen wij niet uit de bermen, omdat deze soorten goed zijn voor vele insecten. Perceeleigenaren mogen bij overlast wel de planten uit de gemeenteberm naast hun perceel trekken.

Meer informatie

Heeft u vragen, dan kunt u terecht bij de medewerkers van de afdeling Beheer, 050 - 50 27 222 of postbus@noordenveld.nl